197.—HE WAIATA MO TONA WHARE, Na Turongo.
(Waikato).
Na Te Nguha Huirama nga kupu, nga whakamarama. Ko Turongo he tupuna rongonui, he tupuna rangatira no Waikato, no runga i a Tainui. No tona taenga kite rawhiti, kite takiwa o Ahuriri, kite kainga oTe Angiangi ka mahia e ia te whare. laia e mahi ana ka whaiaipo ki a Mahinarangi. Oti rawa ake te whare ka mohiotia e Te Angiangi, papa a Mahinarangi, kei te moe tana kotiro i a Turongo; ka riri a Te Angiangi. Ka whakaaro a Turongo me hoki ia ki tana pa, ki Rangiatea. Katahi ka waiata i tana waiata. I taua wa kua hapu a Mahinarangi. Na, ko tetahi tenei o nga hono nunui, o nga hono rangatira o nga tatai tangata o teiwi Maori. Ite taha ki a Turongo he huinga no nga toto rangatira, no nga uri toa, no nga mana, no nga wehi o runga i a Tainui. I te taha ki a Mahinarangi ko nga toto tuku iho i a Paikea, i a Tamatea, i a Kahungunu, i a Rongomaiwahine. Ka puta nga uri e noho ra i Waikato, i Hauraki, i Taupo, i a Ngati-Maniapoto, i te upoko o-*te ika ki Otaki. Ko te whakaputanga o te kawai ariki ko Potatau Te Wherowhero tae iho ki ana uri. Hei kona ra, e whare kikino, Tu mai ai, Hei whakaahua ma te tangata I te hikitanga o te poupou, Ka kopa i tehi' tara, Ka hira kei runga. No namata mai ano i ako mai 1 te waihanga, ko Ruatahuna, 2 Ko ta rekoreko, rere mai te pua Ko te ua-awha, Ko Moana-nui, ko Moana-tea, Ko Manini-kura, ko Manini-aro, Tenei ka tu kei te takutai, Ko te koha a Turongo. Opane koanga au, Ko te wahine nana i hari mai Te toki pounamu, Hei taratarai atu i te poupou, Kia ngangao 3 ai. Na to matua koe i whangai Kite umu o te hotu Mo te moe-tu, mo te moe-ara. 0 kupu kei roto, o mahara i roto To ngakau kite mau toki, ' He matawaia kite hanga E tu mai nei. He aha koa he kopae tu Ki waenga te marae, He kahu makere, he ngongoro i roto He moe ki raro, e.
'Tehi: He whakapotonga no ‘tetehi’. Kite Tai-rawhiti ‘tahi,’ he wKakapotonga no ‘tetahi.’ zßuatahuna: No te whanau a Rua, nana te waihanga, ara te mahi hanga whare, whakairo, aha. Ki nga waiata a etahi atu iwi ko Rua-te-pupuke, ko Rua-te-ata-mai. (Tirohia waiata nama 141). 3 Ngangao: Ko te ahua o te rakau ina taraia e te toki kapu.
Permanent link to this item
https://paperspast.natlib.govt.nz/periodicals/TOATAK19290601.2.27.9
Bibliographic details
Toa Takitini, Issue 94, 1 June 1929, Page 1024 (Supplement)
Word Count
428197.—HE WAIATA MO TONA WHARE, Na Turongo. Toa Takitini, Issue 94, 1 June 1929, Page 1024 (Supplement)
Using This Item
See our copyright guide for information on how you may use this title.