Wanganui Herald

I tīmataia e Te Paranihi (John Ballance) te Wanganui Herald i te tau 1867. He tangata rongonui ia i roto i ngā āhuatanga tōrangapū ā-rohe, ā-motu hoki. Ko ia hoki te Kaiārahi o te Kāwanatanga Rīpera (Liberal) tuatahi, ā, ko ia hoki te Pirimia o Niu Tīreni mai i te tau 1891 tae noa ki te tau i mate ia, arā, 1893.

I tae mai a Te Paranihi ki Wanganui i te tau 1865, ā, ka whakatuwheratia e ia he toa. I muri tata i tēnā, ka tīmata tana tuhituhi i runga i te mea he kaingākau ia ki ngā take ā-rohe. I ētahi wā ka tuhi kōrero ia mō te nūpepa ko te Wanganui Times. Koinei hoki te nūpepa tāwhai ki te nūpepa rongonui o taua wā nā, ko te Wanganui Chronicle.

I te tau 1867 ka hokona e Te Paranihi tētahi mīhini perehi, ā, ka tīmataia e ia te nūpepa o ia rā, arā, te Evening Herald, ā, i roto i taua nūpepa ka whakapuakina e ia āna whakaaro tōrangapu. Ahakoa he hōia ia i roto i te ope eke hōiho o Wanganui, ka rite tonu tana whakahē i ngā whakahau pakanga ki ngā Māori o te rohe o Wanganui. Mō tēnei mahi, ka hopukina ia, ā, ka whakawehia ia kia whakawākia i te aroaro o te kōti taua. I tua i tēnā, ka rite tonu a Te Paranihi ki te tuhituhi i roto i te Herald āna korero whakahē i te Chronicle. Tino pukuriri hoki ngā kōrero whakautu a te Chronicle. Ka pēnei tonu te mahi o aua nūpepa tae noa ki te tekau tau mai i 1970, i reira ka hanumia aua nūpepa nā.

Ahakoa ka rite tonu te pakaru o te pēke o te Wanganui Herald i te tīmatanga, ka pakari haere i ngā tau o muri tae anō ki te wā ka tino kaha ake. Mai i te tau 1869 ki te tau 1906, ka tāngia hoki te Weekly Herald (i ngā tau o muri ka tapaina ko te Yeoman). Mai i te tau 1926, ka tāngia he nūpepa mō ngā tamariki ka whakaurua ki roto i te Herald. Koinā te tīmatanga o tēnā momo wāhanga nūpepa ki Aotearoa.

I te tau 1971 ka tūhonohono ngā nūpepa e rua, arā, te Herald me te Chronicle. I pēnei hoki nō te mea kāhore e taea e te tāone o Wanganui te tautoko i ngā nūpepa e rua. Ahakoa i pēnei ai, ko Wanganui tētahi o ngā tāone o Aotearoa i tino kaha ki te tautoko i ngā nūpepa e rua mō te wā roa.

I te tau 1986 ka uru mai he nūpepa hapori e kīia nei ko te Wanganui Herald. I tēnei nā ka mahue ko te Wanganui Chronicle te nūpepa o ia rā anake i Wanganui.