Daily Southern Cross

Nā William Brown, tētehi kaipakihi rongonui, he kaitōrangapū hoki, te Southern Cross i tīmata hei pepa ā-wiki i te tau 1843. Koia tētahi o ngā nūpepa tōmua e rua i ākarana, he mea mauroa, ko te tuarua ko tōna tāwhai, te New Zealander.

I te tau 1840 ka tae mai a Brown ki Aotearoa. Mai te tīmatanga o te tāone o ākarana, i waenga ia i ngā mahi pakihi, tōrangapū hoki a te tāone, ā, i waenga i te tekau tau mai i 1850 he tūnga tōrangapū ōna, ā-rohe, ā-motu hoki. Nāna te nūpepa mai i te tau 1843 ki te tau 1869, arā, te wā i hokona ai e ia ki a Julius Vogel. He mea piripono ki te nūpepa a John Logan Campbell, te hoa pakihi o Brown, ā, nāna te nūpepa i whakaingoa mō tētehi hōtēra i ātereita (Adelaide). He kaitōrangapū rongonui hoki a Campbell i te tekau tau mai i 1850, me ērā hoki mai i 1860.

Ko Samuel Martin te ētita tuatahi o te Southern Cross, nāna hoki te New Zealand Herald i ētita i mua noa, me te Auckland Gazette mo te wā poto i te tau 1842.

Ahakoa ka rua anō ngā nūpepa o ākarana i taua wā (ko te Auckland Chronicle me te Auckland Times), ka kaha tonu te whanake ake a te Southern Cross, tae noa ki te tau 1845, arā, te wā i whakapōreareatia ai ngā pakihi i ākarana e te pakanga ki te Māori i te Taitokerau. Nō reira i mutu ai te nūpepa nei mai i Paenga-whāwhā o te tau 1845 ki Hōngongoi o te tau 1847.

I te tau 1847, nā Campbell te Southern Cross i whakaara ake ai hei nūpepa whakataetae mō tētehi nūpepa anō i ākarana, ko te New Zealander, i tīmata e rua tau i mua, i te marama o Pipiri 1845. Hei reo ēnei nūpepa e rua mō ngā rōpū tāwhai o te ao tōrangapū i ākarana. He reo tautoko te New Zealander mō te marahea me te Māori, he tautoko kē te Southern Cross i ngā kaitango whenua, ā, he takitaki i ngā whakahaerenga a Kāwana Hōri Kerei.

I taua wā kāore he poka noa o te kaha o te kōaro o ēnei pepa. He kaupapa tōrangapū te whakatūnga nūpepa i Aotearoa i mua o te tau 1870. I te kore o te tino rangatiratanga, mā te nūpepa e whai reo ai ērā ehara i te āpiha o te kāwanatanga.

I te tau 1862, ko te Southern Cross te nūpepa o ia rā tuatahi i ākarana, me te ingoa hōu ko te Daily Southern Cross. Kāore i roa ka pērā rā anō te New Zealander.

I te tau 1869 ka riro i a Julius Vogel te mana whakahaere, ēngari kāore i paku whakarerekētia, ka hokona, ka mahuetia, ka whāia te tūranga tōrangapū ā-motu. Mai anō, he toimaha te utu i ngā nama a te nūpepa. I te tekau tau mai i 1870 ka ārohia ngā kaipupuri ki te nui o te utu i te nuku (he whakaaro nō ngā Kaikōmihana Whakapai Ake ki te hanga rori ki runga o tō rātou whenua), ā, kāore i āta whakaaetia me ahu pēwhea te nūpepa. Ka whakaritea kia hoko kē. Nā Alfred Horton i hoko te nūpepa i te tau 1876, ko ngā tama Wilson ōna hoa pakihi, nā rāua te New Zealand Herald. I te mutunga o taua tau, ka tōia te Southern Cross ki raro o te Herald.

Nā te Southern Cross te Weekly News i tīmata i te tau 1863, ā, nō te tōnga ki raro i te Herald, ka tūhonotia te Weekly News ki te Weekly Herald, ko te Auckland Weekly News te ingoa hōu.

He tauira pai te New Zealander me te Southern Cross o te whakaaro tautoko o ngā nūpepa o te motu ki ngā rōpū tōrangapū i taua wā, ā, he pērā rā anō i ētahi atu tāone o Aotearoa.